Zaman ve Uzayzaman
JerryJerry
Üye
Zaman
Time

Uzayzaman
Spacetime

Kara delik
Wormhole

- Zaman nedir? İnsanın yarattığı bir olgu mudur yoksa büyük patlama sonucunda mı ortaya çıkmıştır?
- Mutlak mıdır yoksa göreceli midir?
- Uzayzaman bükülebilir mi?
- Karadelikler nedir?
- Zamanda yolculuk mümkün müdür?

Son derece kapsamlı bir konu olduğu için tüm alt başlıkları ile birlikte bu konuda tartışabilirsiniz. Fizikçilerin yıllardır saçları beyazlattığı ve birbirine girdiği konularda söylecek bir şeyleriniz varsa eğer bizimle paylaşın.
CúthalionCúthalion
Üye
"Hopiler, zamanı bir manzara olarak düşünmüşler. Önümüzde, ve arkamızda var olan bir manzara. Ve biz onun içinde ilerliyoruz. Dilim dilim."
RelentlessRelentless
Üye
StarGate izledim ben çok biliyorum bu şeyleri bayağı.
TodzaTodza
Üye
http://en.wikipedia.org/wiki/Neil_deGrasse_Tyson

Bu tarz konularda bu adamı dinlemekten inanılmaz keyif alıyorum açıkçası, güzel anlatıyor. Canım sıkıldıkça youtube'da açar videolarını izlerim.

Hatta direk uzay zamanla alakası yok ama aşağıdaki videosu bayağı etkilemişti beni.

JerryJerry
Üye
Benim aklıma hep "Zaman somut mudur yoksa soyut mudur?" sorusu takılır.
Harrab
Üye
Hmm, bir şeyler yazayım da konu genişlesin.


- Zaman nedir? İnsanın yarattığı bir olgu mudur yoksa büyük patlama sonucunda mı ortaya çıkmıştır?

Kendimce söyleyecek olursam, insanın yarattığı bir olgu demek daha doğru olur. Çünkü zamanın belirli bir anda başladığı ya da bittiğine dair hiç bir şey söyleyemiyoruz, kanıt yok. Söyleyemediğimiz gibi aksini düşünmemizi sağlayacak da çok şey var. Ortadaki büyük bir boşluğu doldurmak için üretilmiş bir şey. Kaldı ki eğer evrenin başlangıcı büyük patlama ise, dolayısıyla zamanın başlangıcını da her şeyin başladığı an ile aynı noktaya oturtmuşsak, o zaman da büyük patlama sonucunda değil de, insanların büyük patlama ile her şeyin başlangıcını bir tuttuğundan dolayı zaman kavramının başlangıcı ile ilgili bir şeyler söyleyebiliriz.

- Mutlak mıdır yoksa göreceli midir?

Bence göreceli demek daha doğru olur. Çünkü bir üstte dediğim gibi belirli nedenler doğrultusunda ortaya çıktığı ve belirli periyotlara, kısıtlamalara maruz kaldığını düşünmekteyim.

- Zaman somut mudur yoksa soyut mudur?

"Soyut, varlığı duyularla algılanamayan, somut karşıtı" olduğuna göre, zaman da soyut oluyor.
CelebholCelebhol
Üye
Kişisel düşüncelerden önce bazı bilimsel gerçekler var;
Zaman somuttur. Zamanın akışının değiştiğini de görürüz ve deneylerle kanıtlanmıştır bu olay. Yerçekimi kuvvetiyle ters orantılı olarak akış hızı değişir.

Einstein'ın görelilik -adı üstünde, göreceli bir kavram- teorisine göre;
Uzay ve zaman ayrılmaz değildir, birlikte uzay-zaman dokusunu oluştururlar. Evrenin oluşumu sırasında, büyük patlamadan hemen önce evren sıfır hacim ve sonsuz kütle denilen tekillik halindedir. Bu haldeyken, çekim kuvveti dolayısıyla uzay-zaman dokusunu da büker ve basitçe anlatmak gerekirse, kendi etrafına toplar (karadeliklerin yaptığı da buna benzer, uzay-zamanın tamamına etki edemezler ama etraflarındaki uzay-zamanı bükerler) .
Üç boyutlu varlıklar olduğumuz için anlatması biraz zor, şöyle düşünün. İki boyutlu bir varlık olsaydık ve küre halinde bir kağıt tabakasının üstünde yaşıyor olsaydık, bu kağıdı dolanır ve hiç bir son göremezdik fakat bu onun sınırsız olduğu anlamına da gelmezdi. Uzay-zamanda da yaşadığımız tecrübe bunun gibi olabilir. Ucu yani sonu olmadığı halde sınırlı olabilir. Big Bang'den önceki halini de buna dayanarak daha iyi anlayabilirsiniz. Bütün uzay-zaman tek bir nokta olan Big Bang öncesi tekillikte toplanmıştır.

Ayrıyetten zaman akışı için bilimsel ölçü olarak alınan şey, düzenin yerini düzensizliğe bırakmasıdır. Buna Termodinamiğin İkinci Yasası -Dexter izleyenlere selam olsun ^^- denir ve bu da Entropi kavramını ortaya çıkarır. Entropi kısaca, düzensizlik miktarıdır.

Bir de insanın psikolojik zaman algısı vardır. Soyut mu, somut mu denilen şey odur. Burda Stephan Hawking şu soruyu soruyor "Acaba Termodinamiğin İkinci Yasası tersine olsaydı ve düzensizlik yerini düzene bıraksaydı, psikolojik zaman algımız bunu doğal zaman olarak mı belirlerdi?"

Yahu bu konuda o kadar çok şey var ki, bildiklerimin hepsini hatırlayıp ve kafamda toparlayıp anlatabilsem acayip uzun sürer. Yine de çok daha fazlası anlatılmamış kalır. Üstelik Kuantım Mekaniği'ne hiç değinmedim. Kuantum girdi mi işler çok daha zenginleşiyor ve karmaşıklaşıyor. Kitap olarak -sadece bu konularla sınırlı kalmıyorlar- şunları tavsiye edebilirim;
Kozmos - Carl Sagan
Broca'nın Beyni - Carl Sagan
Herşeyin Teorisi - Stephan Hawking

National Geographic'te gösterilen, Youtube'da da olan bir belgesel vardı ama adını hatırlayamıyorum.

Bu konunun felsefe değil de bilim bölümünde olması daha uygun olur. Geçmişte filozoflara sorulan bir çok sorunun cevabını, bugün bilim veriyor artık. Zaman da bunlardan birisidir.
mmtmmt
Üye
Tam adını hatırlayamayacağım ama evrenin işleyişi hakkında şöyle bir teori vardı:

Evren sürekli yaratılıyor ve yok ediliyor. Sinemada film izlerken birbirinin ardı sıra gelen fotoğraflar bize nasıl o insanları sürekli hareket halindeymiş gibi gösteriyorsa, evrende de böyle. Bu teoriye göre zamanda yolculuk imkansız oluyor, çünkü hareket etmek istediğiniz yer ya önceden yaratılıp yok edilmiş oluyor, ya da daha yaratılmamış oluyor. Yani gitmek istediğiniz yer aslında yok.


Zamanın akışının değiştiğini de görürüz ve deneylerle kanıtlanmıştır bu olay


Nasıl kanıtlanmış?
CúthalionCúthalion
Üye
İlginç geldi dediğin. Ve güzel aslında. "Zaman sadece içinde bulunduğumuz andır, geçmiş ya da gelecek yoktur. Geçmiş hafızamızda gelecek de hayallerimizde vardır. Sadece olayların sıralamasıdır." gibi bir şey okumuştum.
CelebholCelebhol
Üye
@mmt
Dünyanın farklı yüksekliklerinde zaman akışı çok küçük de olsa farklı kütle çekiminde dolayı. Çok hassas saatler sayesinde görüldü bu.
@Cuthalion
Zaman bir ok halinde akar.
image
westgreywestgrey
Üye
çok heveslendin bozmak gibi olmasın ama 6 ay öncesine cevap atıyon kardeş, zaman konusunda üstad olduğuna emin misin?
discussioncontroller