Dharma Felsefesi
ofcmofcm
Üye
Dharma doğu dinlerinin çoğunda geçen bir kavramdır. Kelime olarak anlamı "Ayakta Tutan" olsa da çoğu zaman  "Kanun" olarak çevrilir diyor Wikipedia. Ancak felsefe olarak ele aldığımızda bahsedilen Budist Dharma'sıdır.

1950'lerde Tibet'in işgali ve Atiyoga'nın dünyaya yayılmaya başlaması ve 60'larda Beat kuşağının Zen'i keşfi ile doğmuştur. Bu dönemde çeşitli budist öğretilerle karşılaşan batılılar bunlardan etkilenmiş ama bir din çerçevesinde almak yerine öğretileri felsefi açıdan değerlendirmiştir. Sonraki yıllarda 14. Dalai Lama'nın, Budizmin laik ve ateist çevrelerce de kullanılması ve bir din kalıbının ötesinde yaşama dair bir felsefe olarak da var olması vizyonu ile Budist çevrelerde de kabul görür olmuştur.

Kısacası Budizmin uygulama ve mistik ögelerinden arındırılıp, Buda'nın öğretileri üzerinden oluşturulmuş bir felsefe olduğunu söyleyebiliriz. Bu sebeple farklı Budist öğretilerin (Therevada, Mahayana, vajrayana, Zen) kökenindeki ortak öğretileri işler ve bu fraksiyonların özel görüş, uygulama ve farklılıklarıyla çok fazla ilgilenmez.

Oldukça yalın ve saf olsa da çok geniş olduğu için diğer pek çok felsefeden karmaşık bir yapısı vardır. Dharma'yı gerçeklerden kurulu bir ağ gibi görebilirsiniz. Bu ağı oluşturan parçaların çoğu oldukça basit olsa da ağın tümüne hakim olmak o kadar da kolay bir iş değildir. Ayrıca Dharma felsefesinin az sayıdaki kök, üstün gerçeklerini anlamak oldukça zor olabilir ve genelde anlamak için uzun yıllar meditasyon yapmak gerekir.

Dharma'nın temel savlarından bazıları şöyledir.
(Herhangi bir önem sırası veya ilişki olmadan aklıma geldiği gibi listeleyeceğim. Tümünü doğru anlayıp doğru ifade ettiğimi de söyleyemem)

1- Bütün insanlar acı çeker ve herkes acılarından kurtulup mutlu olmak ister.
2- Tüm olgular sebeplere bağlıdır ve sonuçlar doğururlar. Bu yüzden hiçbir olgu sebep ve sonuçlarından bağımsız olarak kendi başına var olamaz. Bu yüzden tüm olgular boştur.
3- Herşey birbirine bağlıdır ve herşey tek bir bütünün parçasıdır. Hiçbirşey bir diğerinden ayrı değildir.
4- İnsanın sorunlarının en büyük kaynağı çok fazla düşünmesidir. Üretken olmayan düşünceler insanın gerçekleri görmesini engeller.
5- Hiç birşey kalıcı değildir. Herşey her an değişir ve bir an sonra aynı değildir.
6- Hiçbirşey kalıcı olmadığı ve sürekli değiştiği için olgulara pençelerimizi geçirmek, onların hep bizimle ve hep aynı kalmasını istemek sadece acı getirir.
7- İnsan zihni temiz ve sonsuzdur. Ancak umut, korku, tutku ve düşüncelerin kafada yarattığı kaos yüzünden zihnimizin gerçek doğasını tanıyamayız. Ancak sakinliğe itaat ederek (Shamata Meditasyonu*) zihnimizin gerçek doğasına ulaşabiliriz.
8- Nefret ancak sevgi ile yok edilebilir.
9- Kötü işler yapanlar hareketlerinin sonuçları ile karşılaşırlar ve asla mutluluğu yakalayamazlar.
10- Mutluluğun anahtarı zihni eğitmekten geçer.

Bunlar sadece Budist felsefenin savunduklarından parçalar. Doğası gereği bunların hiçbiri bağımsız savlar değildir ve birbiri ile ilişkilidir. Bu yüzden sadece birini ele aldığınızda anlamları eksikstir. Ancak Dharma'nın farklı savları öğrenildikçe ve bir araya geldikçe anlamını kazanmaya başlar.

Budizm'de temel amaç ömürler boyu süren yaşamın tüm acılarından (Samsara) kurtulmak ve mutlak mutluluğa (Nirvana) ulaşmaktır. Bu yüzden birey Nirvana'ya ulaşana dek pes etmeden yüksek bir motivasyonla çalışmalıdır. Ancak felsefe olarak ele alındığında Dharma konuya bu kadar keskin bakmaz, daha çok öğretilerin insanın kendini geliştirerek daha iyi ve daha mutlu bir hayata sahip olmasını hedefler. Bu sebeple bireysel gelişime dair çalışmaların pek çoğu Dharma felsefesinden faydalanırlar.

Böyle kısa bir özet yazayım dedim ama bunun da manasızlığı, hem kendi bilgisizliğimden hem de konunun genişliğinden, yetersizliği çok pis vuruyor yüzüme. Genel olarak Dharma Felsefesi ve Budizm ile ilgili aklınıza gelenler olursa cevaplayabilirim belki. Belki de bu utanç ile kaçar bir daha bu başlığa uğramam.

* Shamata Meditasyonu: Sessizce oturup, hiçbirşey yapmadan düşüncelerin durulup kaybolması ve zihnin gerçek doğasının ortaya çıkmasını amaçlayan en temel meditasyon türü.
Alone
Üye
6- Hiçbirşey kalıcı olmadığı ve sürekli değiştiği için olgulara pençelerimizi geçirmek, onların hep bizimle ve hep aynı kalmasını istemek sadece acı getirir.  :)
bora.alper
Üye
Yeni fark ettiğim bir şeyi de belirteyim:

image

Bu şeyin adı "Dharma Wheel" ve 8 kolu var. 8 kolu Budizimdeki Sekiz Aşamalı Asil Yol'u mu kastediyor?
discussioncontroller