Dosya Konusu: İzlemeniz Gereken Belgeseller

YAZAN Sistem Yöneticisi

İyi Seyirler

Çocukluğundan beri canı sıkıldıkça ansiklopedi karıştıran insanlarız biz. Kütüphanemiz popüler bilim kitaplarıyla dolup taşıyor. Bugüne dek belki de diğer film ve dizilerden çok, belgesel izledik. Bilim ve teknolojiye olan merakımız, evrendeki mucizelere karşı hayranlığımız hep bu yüzden.

En sevdiğimiz belgeselleri ve düzenli olarak takip ettiğimiz YouTube kanallarını sizinle paylaşmak istedik. Çok geç olmadan fark ettik ki ucu bucağı yok; dolayısıyla içeriğini bilim, teknoloji, doğa belgeselleriyle ve dijital özgürlük filmleriyle sınırlandırdık. Bunların bir kısmı resmi internet sitesi üzerinden ücretsiz ve yasal olarak izlenebiliyor, geri kalanlar içinse bir web araması yeterli. Dünyaya bakış açınızı değiştirmesi, ufkunuzu genişletmesi ve farkındalık kazandırması dileğiyle.

BİLİM, TEKNOLOJİ, DOĞA

Cosmos: A Personal Voyage (1980 | 13 bölüm | Carl Sagan)

Ömrüm boyunca tek bir belgesel izleme hakkım olsa, Cosmos'u seçerdim. Yeryüzündeki tüm insanlara tek bir belgesel izletme hakkım olsa, yine Cosmos'u seçerdim. Evrene dair insan aklının almakta güçlük çektiği olguları basitçe anlatan bu eşsiz yapım, yayın tarihinden bu yana 35 yıl geçmesine rağmen güncelliğini büyük ölçüde koruyor. Carl Sagan'ın büyüleyici anlatımı, Vangelis'in (bkz. Blade Runner) müzikleri... Kozmik okyanusun kıyılarında, hidrojen atomlarının milyarlarca yıllık bir zaman diliminde neler yapabildiğine tanık olun. -Eren

Cosmos: A Spacetime Odyssey (2014 | 13 bölüm | Neil deGrasse Tyson)

Belgesel tarihinde çığır açan Cosmos, zamanının en gelişmiş görsel efektlerini kullanıyor olsa da, malum, aradan onlarca yıl geçti. 1080p çözünürlükten aşağısı sizi kurtarmıyorsa, hayalî uzay geminizin rotasını bu yöne çevirin. Güncel bilgiler ve modern animasyonlarla zenginleştirilmiş bu yeniden yapımı bilime dair heyecanını gizleyemeyen bir diğer astrofizikçi Neil deGrasse Tyson sunuyor. 1980 yapımı belgesel yerine bunu izlerseniz –Sagan'ın mükemmel anlatımı hariç– pek bir şey kaybetmezsiniz. -Eren

belgeseller-1

The Pleasure of Finding Things Out (1981 | 1 bölüm | Richard Feynman)

Geçtiğimiz yüzyılın en meşhur isimlerinden, Nobel ödüllü teorik fizikçi Richard Feynman kendi öyküsünü anlatıyor. Hayal gücünün önemi ve bilinmeyenden niçin korkmamamız gerektiği gibi temel dersler veriyor, bilimsel keşiflerin kendisinde yarattığı heyecanı büyük bir şevkle paylaşıyor. Feynman'ın tuhaf denilebilecek düşünce tarzına alıştığınızda içinizden geçiriyorsunuz: Keşke bütün fizik öğretmenleri onun gibi olsa! Bu konuda öğrenim görüyor olun ya da olmayın, bilime ilgi duyuyorsanız Richard Feynman mutlaka tanımanız gereken bir isim. -Eren

Through the Wormhole (2010 | 54 bölüm | Morgan Freeman)

Evren şans eseri mi oluştu, yoksa ardında bir yaratıcı var mı? Evrende yalnız mıyız? Zaman yolculuğu mümkün mü? Zamanın başlangıcından "önce" ne vardı? Ölümden sonra yaşam var mı? Sonsuza dek yaşayabilir miyiz? "Üstün ırk" diye bir şey mümkün mü? İnsan evriminin geleceği robotlar mı? Altı sezonluk bu belgesel serisi her bir bölümünde, hepimizin aklına er ya da geç düşen önemli sorulara yanıt arıyor. Belgeseli tanrının ta kendisi, yani Morgan Freeman seslendirdiği için sadece izlemesi değil, dinlemesi de büyük keyif. -Eren

belgeseller-2

Wonders of the Solar System (2010 | 5 bölüm | Brian Cox)

1968 doğumlu (47 yaşında) demeye bin şahit gerektiren Brian Cox, insanların zihnindeki basmakalıp "çılgın profesör" tiplemesini yerle bir ediyor. Beş bölüm boyunca dünyanın dört bir köşesine gidip Güneş Sistemi'ndeki olguların yeryüzünü nasıl etkilediğini bizzat gösteren Cox, seriye adını veren merak ve hayranlık duygularını seyirciye çok iyi aktarıyor. Hem de İngiliz aksanıyla! Bunu bitirince serinin devamı denilebilecek Wonders of the Universe, Wonders of Life ve Human Universe'e geçebilirsiniz. -Eren

Stephen Hawking's Universe (2010 | 3 bölüm | Benedict Cumberbatch)

Çağımızın en ünlü teorik fizikçisi Stephen Hawking tarafından yazılan üç bölümlük bu televizyon dizisi Benedict Cumberbatch (bkz. Sherlock) tarafından seslendirilmiş. Hawking ilk bölümde Dünya dışı akıllı yaşam olasılığını değerlendiriyor, ikinci bölümde uzay-zaman ilişkisini açıklayıp zaman yolculuğu kavramını ele alıyor, üçüncü ve son bölümdeyse evren, yıldızlar ve kara deliklere dair bildiklerimizi ortaya seriyor. Yukarıdaki isimde bulamazsanız Into the Universe with Stephen Hawking diye aratınız. -Eren

belgeseller-3

Sci Fi Science: Physics of the Impossible (2009 | 24 bölüm | Michio Kaku)

Bilim-kurgunun gerçeğe dönüştüğü hayaller kurmayı seviyorsanız, dergimizdeki Sanal/Gerçek sayfalarını okumaktan keyif alıyorsanız, bu belgesel tam sizlik. Her bir bölümde galaksiler arası yolculuk, ışınlanma, görünmezlik gibi günümüzde imkânsız görünen konuları en son teknolojik gelişmeler ışığında değerlendirip gerçeğe dönüştürmek için nelere ihtiyaç duyduğumuzu açıklayan teorik fizikçi Michio Kaku, en sonunda "ben olsam böyle yapardım" diyerek kendi planını bir grup bilim-kurgu hayranına sunuyor. -Eren

When We Left Earth: The NASA Missions (2008 | 6 bölüm | Gary Sinise)

Sunumu CSI: New York ve Apollo 13 gibi yapımlardan tanıdığımız Gary Sinise tarafından gerçekleştirilen bu seri, ABD'nin uzay programını anlatan en iyi belgesellerden biri. Sırasıyla Mercury, Gemini ve Apollo programlarını, ilk uzay mekiklerini ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nu ele alan belgesel, ABD'nin uzay yarışında önce geriye düşüp sonra liderliği ele geçirişini ve bu sırada yaşanan tahmin edemeyeceğiniz zorlukları aktarıyor. Halen daha Ay'a inişin bir aldatmaca olduğunu iddia edenler beri gelsin. -Eren

belgeseller-4

Planet Earth (2006 | 11 bölüm | David Attenborough)

Yapımı beş yıl süren Planet Earth, 25 milyon dolarlık bütçesiyle tarihin en pahalı doğa belgeseli. Yeryüzünün en ücra köşelerinden capcanlı görüntüler sunan belgeselin görsel kalitesi tek kelimeyle muhteşem; bu yüzden mutlaka HD çözünürlükte izlenmeli. Üzerine bir de kendi alanının bir numaralı ismi Sir David Attenborough'un dinlendirici sesi eklenince, ekran karşısında hayranlıkla kendinizden geçiyorsunuz. Bitirdikten sonra üç bölümlük devam serisi olan Planet Earth: The Future'ı da izleyebilirsiniz. -Eren

Home (2009 | 1 bölüm | Glenn Close)

Toplam elli dört ülkede havadan çekilen görüntüler, kimi zaman gerçek olduğuna inanamadığınız manzaralar, tüylerinizi diken diken eden müzikler... Adı kadar güzel bir belgesel olan Home'u izlediğinizde içinizi bir huşu kaplıyor. Daha da önemlisi, farkında olmadan veya görmezden gelerek yaşadığımız gerçekleri hatırlatıyor Home: Her nerede yaşıyor olursak olalım hepimiz birbirimize ve üzerinde bulunduğumuz gezegene derinden bağlı canlılarız. Ortak sorunlarımızı başkalarının sırtına yıkmaktan vazgeçmeliyiz. -Eren