Grand Theft Auto VI - İnceleme

Bu ışıltılı hayatı biz seçtik

İşlerin sırayla değil parayla yürüdüğü, bütün köşelerin hem içi hem dışı çirkinler tarafından kapıldığı bir dünyaya doğmuşsunuz. Kanunlar da sizin değil, o köşeleri kapanları kolluyor. Gençliğinizin ve güzelliğinizin doruğundasınız ama toplumun sizi konumlandırdığı dip tabakada nefes almaya çalışırken tek yapabildiğiniz başınızı ensenize basanlardan çevirmek. Turkuaz dalgalarla pembe bulutların buluştuğu, her gün sıkıntılara teselli olsun diye izleyip sırf güzelliğine yara sardırdığınız o harikulade ufukta bir gelecek görüyorsunuz. Kol mesafenizin az ötesinde, silahınızı belinize, sevgilinizi de kolunuza takıp rahatlıkla alabileceğiniz bir gelecek var gibi gerçekten de. Boya posa yaraşır fiyakada kıyafetler, delikanlılığa yaraşır süratte arabalar ve belki hepsinden heves alındığında sığınılacak sıcak bir aile hayatı aşılacak eşiğin öteki tarafında belki de. Ancak bu bünyede biriken umut, umudun zehirlisi. Hayat iş çıkışı tekneden atılan oltayla yakalanacak bir balık değil çünkü. Dalgalar da yalancı, bulutlar da umutlar da…

Serde dikkat bozukluğu var ya, bünyem dürtüsel davranışlara daima gebe. GTA VI inceleme görevini, serinin 13 yıl önce çıkan son oyunundan bu yana bu işin ne kadar büyük, ne kadar korkutucu hale geldiğini hesaba katmadan, “hallederiz” diyerek üstlendim ve şimdi nereden başlasam bilememekten saçımı başımı yoluyorum. Bir yandan da merak ediyorum, acaba saçlar aynı şekilde Rockstar’daki başlardan da yolundu mu diye. Oyun tarihinin açık ara en heyecanla beklenen, muhtemelen en çok paraya mâl olan, en çok parayı da kazanması istenecek oyununu, olanca sızıntı arasında bitiş çizgisine getirmek beyin takımından birilerinin ruh sağlığına da mâl oldu mu acaba? Gün geçtikçe kelleşen kafamda deli sorular ama amaç lafa girişi ertelemek günün sonunda. “Benimki de dert mi, kim bilir Rockstar ofisleri ne halde?” derken kendi üstlendiğim görevden kaçıyorum çünkü.

Empatim gerçekten kaçışımın bir bahanesi ve bunun yanında eminim ki GTA VI’nın ne kadar büyük olduğunu duymaktan şu noktada siz de sıkıldınız. Geliştirilmesinde yüz milyonlar harcanan oyunların bile her şeyi iyi kotaramayıp önceliklerini iyi belirleyerek hareket etmesi gerektiği bir noktada endüstrimiz. Her şey çok pahalı ve her şey güvenli oynamak zorunda, buna rağmen hiçbir marka veya oluşumun yarını göreceği garanti değil. Bu noktada gözler kollektif refahımızın üzerine fırlatılışında üst sınır tanımayacak, bir şeylerden paradan tasarruf değil salt daha iyi bir deneyim için feragat etme lüksüne sahip o pembe renkli kapitalizm mücevherinde. Seveninin sevgisine sınır çizme ihtiyacı hissetmediği, sevmeyenin de sektörü iyiye mi yoksa kötüye mi götürür merakıyla içte içe yine beklediği o oyun bıçkın aşıklarıyla nihayet geldi ve bu Kasım aşk gerçekten bir başka.

Birbirinden öğrenecek çok şeyi olan iki yeniyetme hırsız aynı arabaya göz dikiyor, GTA VI da biz kontrolleri elimize aldığımızda mazide kalmış olacak o ana göz kırparak başlıyor. Aynı ciğeri sahiplenmeye çalışan iki sokak kedisi arasındaki sürtüşme, barınak görevlilerinin alana intikal etmesiyle danışıklı dövüşe dönüşüyor. Birbirlerini dövmekten polisleri dövmeye kaşla göz arasında geçen ikilinin arasında saman alevi gibi parlayan aşk, suç alemlerine akamamaları ve Jason’ın Lucia’yı bir partner olarak adil tartamaması ile zedeleniyor. Jason’ın kendi kirli işlerine onu ortak etmemesine dellenen Lucia, düz ama düz kontakçı sevgilisinden ayrılıp, kendi başına bir şeylere kalkışıp soluğu hapiste buluyor. Hanım üstünde turuncu tulumla gün sayarken, Jason dışarıda potansiyelinin çok altında işlere ve paralara talim ederek hayatını sürdürüyor. Oyuna gerçekten başladığımız nokta burası oluyor ve suç kariyerimiz, süresince sadece Jason’ı kontrol ettiğimiz bu ilk hikâye bloğu ile start alıyor. O arada Lucia da hapisten çıkıyor ve henüz sadece bir yan karakter gibi takılıyor. Oyun için yayınlanan resmi özetteki “yanlış giden iş” bu ilk hikâye bloğunun finalinde ikilinin başına patlıyor ve belalı çiftimizin ikinci ferdini de kontrol edebilmeye bu noktada başlıyoruz.

Öncelikle oyunun tonundan konuşalım zira söz konusu GTA olunca konuşulacak en önemli konulardan bir tanesi ton. Hatırlarsanız GTA serisinde nispeten ciddi bir tona ilk meyleden oyun GTA IV olmuştu. Oyunda daha ilk fragmanda Philip Glass’tan Pruit Igoe çalmasıyla ipucu verilen, o jenerasyon oyunların geneline damgasını vursa da GTAIV’te bir manifestoya dönüşmüş gri renk paletiyle kıvamını bulan bir ciddiyet vardı. Elbette GTA’nın olmazsa olmazı olan hiciv yerli yerinde duruyor, Niko’nun hazırcevaplığı ve Little Jacob gibi makara karakterler üzerinden yaratılan bereketli bir komedi ile bu ciddiyet inceltiliyordu. Ancak günün sonunda GTA IV’ün yüreklere yerleşmeyi başarması dramasıyla oldu. Yalnız oyun, bugün adını en iyi GTA oyunlarından biri olarak anıyor olsak bile o dönem insanları ikiye böldüğü için Rockstar’ı devam oyunuyla eski forma dönmeye itmişti. GTAV daha hafif ve hızlı akan bir senaryoya sahipti. Kasvetli Liberty City atmosferi yerini güneşi adeta asla batmayan bir Los Santos çehresine bırakmıştı. Dahası oyun, Trevor ile o güne dek hep uzaktan izlediğimiz “GTA delilerinden” birini önümüze ana karakter olarak koyuyordu. Michael ile bir gangsterin orta yaş krizine bizi ortak ediyordu. Bu tip detaylar sayesinde GTA V, GTA oyunlarının artık klasikleşmiş anlatılarının dışına çıkan, taze bir yapıya sahipti olmasına ancak bu oyun da bu sefer insanları hiciv okyanuslarında boğmuştu. Oyunun laçkalığı, Trevor ve Michael arasındaki yüzleşme haricinde herhangi bir noktada insanın üzerinde dramatik bir etki bırakmasını önlüyordu, sonda oyuncuya sunulan seçim de anlamsız, risksiz ve sonuçsuz kılınıyordu. Bu o dönem için garipsenen bir şey değildi ancak beş sene sonra “erkek ağlatan” Red Dead Redemption 2 ortamlara hızlı bir giriş yapınca Rockstar oyunlarından beklentiler değişti. Ana karakterinin adını video oyunları tarihine altın harfler ve bolca gözyaşıyla yazdırmasıyla RDR2, toplum bilincine ideal Rockstar oyunu olarak yerleşti. Sonuçta GTA ve RDR farklı serilerdi ancak belli ki halk artık gülmenin yanında ağlamak da olsun, yeni gelecek bir Rockstar oyununun paket içeriğinde her duyguya yer bulunsun isteniyordu. Peki bu talep ne kadar karşılanıyor? GTA VI anlatısından bir RDR2 etkisi bekleyebilir misiniz? Hayır. O zaman GTAV mi beklemek lazım? Ona da hayır.

Önceki oyunların tonlarına böyle uzun uzadıya değinme sebebim, o tonları belirlemekte söz sahibi olan kişinin, yani kurucu ortak & başyazar Dan Houser’ın RDR2’nin çıkışından 1-1.5 sene sonra Rockstar’dan kalıcı olarak ayrılmış olması. Sadece o ayrılsa neyse ama GTA’yı GTA yapan bir başka önemli isim olan Lazlow Jones ile yardımcı başyazar Michael Unsworth’ün de peşinden gitmesi, altıncı oyunun duyurusundan bu yana insanlara kaş kaldırtan bir durum oldu. Güncel politik iklimin ofansif GTA mizahını gözaltına alabilecek bir kaynama ve kutuplaşma noktasına varması da ayrılmalar bir kenara insana “acaba” dedirtiyordu. Dan Houser’ın kendisi bile RDR2’nin çıkış döneminde GQ’ya verdiği röportajda bu duruma ithafen “Trump Amerika’sında bir GTA oyunu çıkarmak istemezdim” demeci vermişken, Rockstar’ın ofansif olmaya cesareti ve motivasyonu olabilir miydi? Bunu ben kendim de çok düşünüyordum.

Oyunu oynadıktan sonra söyleyebilirim ki bana sorarsanız iş cesaret ve motivasyon ekseninden kopup başka denizlere açılmış. GTA VI, daha ciddi ve gerçekçi bir tonu, daha genç ve dinamik bir GTA salaşlığı ile birleştiren, seri içinde “ilginç” bir oyun. Malum, Amerikan başkanının Beyaz Saray sosyal medya hesaplarından laçka paylaşımlar yaptığı bir ortamda gerçek Amerika absürde gittikçe yaklaştı. Üzerine GTA’nın absürt Amerika’sı da kendine biraz çekidüzen vererek, kendini ciddiye alarak gerçeğe yanaşınca ortada buluşup kavuşmalarını sadece iki sevgilinin sağ girip salim çıktıkları insanüstü aksiyon sekansları engelliyor. GTA Amerika’sı oynanış tarafında Red Dead Redemption 2 kadar realizm fetişisti olmasa bile kurguda portre ediliş şekliyle hiç olmadığı kadar gerçeğe yakın, bu bir kere böyle biline.

Ayrıca evet, hiciv biraz kısılmış kısılmasına ancak bu daha ziyade budaklanıp yeşeren dramaya yer açmak için yapılmış bana sorarsanız. GTA V’deki gibi dakika başı bir şeyler tiye alınmaya çalışılsa bu oyunun ağırlığı zarar görebilirdi, bence mesele Rockstar’ın bir şeylerden çekinmesinden ziyade bu. Ayrıca konu yetişkin içeriğe gelince Rockstar’ın elini korkak alıştırmadığını daha açılış görevinde bile göreceksiniz. Tam teşekküllü çıplaklık, uyuşturucu kullanımı ve grafik şiddet gibi konularda eli en yüksekten açan GTA oyunu muhtemelen GTA VI. Kendisine yer açılan drama da abartılı, oyunu ele geçiren, GTA tadını kökünden bozan bir drama değil. Sadece birkaç noktada oyuncunun gönül yaylarına acımasızca tırnak attığını söylemek lazım. Tıpkı Red Dead Redemption 2’de olduğu gibi GTAVI’da da alışıp sevdiğiniz birkaç karakterin, bazısının sahne ışıklarının altında ama kimisinin de teatral seremonilerden yoksun bir şekilde üstünün çizildiğine şahit olacaksınız. Bazen de oyun birilerinin canına kast bile etmeden sizi melankoli idaresine sevk etmeyi başaracak.

Ben sana mecburum, bilemezsin

Ha böyle şeyler oluyor diye Rockstar komedisinden ödün verildiğini sanmayın ama, zira GTA VI izlerken keyiften çığlık atacağınız kimi sahneleri olan, gırgırı şamatası bol bir oyun. Bu gırgır şamatanın güzel bir kısmı da ana karakterlerimiz arasındaki kimyadan geliyor. Açıkçası tek başlarına ele alındıklarında ne Jason, ne de Lucia, bir Niko Bellic veya bir Arthur Morgan değil. Ancak “Jacia” elmasının iki yarısı bir araya gelince ortaya çıkan etkileşimler çok özel. Dalyan delikanlımız Jason belki düz bir adam ama yüzeysel değil; düzlüğünün katmanları var. Çoğu söylenene “oldu” veya “tamam” gibi kısa cevaplar veriyor vermesine ama bunlarda farklı farklı pek çok anlam saklı oluyor. O “tamam” bazen “aynen ben de inandım” vurgusuyla söyleniyor, o “oldu” bazen “bana ne yahu?” umursamazlığı ihtiva ediyor. Yer yer bu kayıtsız tavırlar utangaçlık veya suçluluğa paravan da olabiliyor. Ancak Jason’ın gerçekte nasıl birisi olduğunu öteki yarısı yanına gelince net görebilmeye başlıyorsunuz. Lucia ister eril deyin ister dişil, her türden enerjisi yüksek bir kadın. E böyle olunca ateşinin kıvılcımları da sık sık etrafa saçılıyor; tepesini attırana gözdağı vermekten, huyuna gidene tatlı tatlı takılmaktan bir çekincesi yok. En çok da Jason’la dalga geçiyor elbette; sevgilisinin kısa ve öz cevaplarına ondan çok maruz kalan ve ondan çok laf çakan elbette ki arayıp bulamazsınız. Bu arada ikilimizin bu kadar eğlenceli ve sevilesi olmasının arkasında oyuncularının muhteşem performansları da yatıyor ancak Rockstar sürpriz olsun istediği için övgüleri isim vererek dizemiyorum.

Aralarındaki kimyanın ve aktörlerinin harika performanslarının yanı sıra Jason & Lucia ikilisini özel yapan bir başka şey daha var. O da gençlikleri ve güzellikleri. İkilinin doğum tarihleri oyunun herhangi bir yerinde belirtiliyorsa bile fark etmediğim için serideki en genç ana karakterler olup olmadıklarına dair bir iddiam olamaz. Sonuçta bu seriden CJ, Franklin ve Luis gibi yirmilerinin ortasında başka delikanlılar da geçti. Ancak bu karakterlerin hiçbiri, kendi oyunlarında GTAVI’nın Jason ve Lucia’yı konumlandırdığı gibi “güzelliklerinin/yakışıklılıklarının doruğunda, hayatlarının baharında” konumlandırılmadılar ona eminim. GTAVI’dan önce hep çirkin adamların çirkin işlerine ortak olmuştuk. Burada ise karakterlerimiz hem ayrı ayrı hem de bir çift olarak öyle bir ateş ediyorlar ki, oyunun sunduğu detaylı özelleştirme seçeneklerini kullanarak onları jilet gibi yapmayı kendinize sorumluluk belliyorsunuz. Ana karakterlerimiz oyunda kasıtlı olarak estetize edilmiş, hatta konu Jason olunca 1-2 yerde bu durum adamı objeleştirmeye bile yaklaşıyor. Ancak bu problematik bir durum değil, tersine oyunun en eğlenceli anlarından bazıları böyle sahnelerde saklı.

Vice City ve meczupları

Senaryonun temposuna ve işleyişine gelirsek, Jason ve Lucia’nın ilk Chapter sonunda kaçak konumuna düştüğünü söylemiştim. İkilinin bu noktada kendine koyduğu amaç kenara bolca para atıp “bu işleri bırakacak noktaya varmak” oluyor. Oyunun başladığı ve ilk Chapter’a sahne olan Leonida Keys bölgesi, Vice City’nin uzak bir uzantısı gibi. Marinalar, tekneler, turkuvaz renkli bir deniz… Buradan el mahkûm kaçılıp Port Gellhorn ve Ambrosia gibi denize uzak, ormana ve sanayiye yakın bölgelere gelinip farklı bir çehre ve çevreye maruz kalınıyor. Bu noktada “başımız zaten belada, yattı balık yan gider” denip kanunlara komple rest çekiliyor ve Jason ile Lucia akşam yürüyüşe çıkar gibi seri soygunlara çıkmaya başlıyorlar. Oyunun ikinci hikâye bloğu da bu şekil tamamen kırsalda geçtiği için bir “Amerikan taşrasında yol yolcusuyuz” havası var. San Andreas’ta Badlands kısımlarında da olan bu göçebelik hissiyatı oyunun nihayet Vice City’ye gelinen üçte bir baremlerine kadar GTAVI’da da veriliyor. Hikayedeki “nereden nereye” hissiyatına katkısının da büyük olmasıyla GTA ailesinin bu yeni üyesinde en çok hoşuma giden şeylerden biri olduğunu söyleyebilirim.

Bu arada oyun GTA V gibi hiçbir şekilde haritanın senaryoda sonradan gideceğiniz kısımlarını kilit altında tutmuyor. İsterseniz açılış sekansının hemen arkasından alıp başınızı Vice City’ye gidebilirsiniz. Aşağıda anlatacağım sebeplerden ötürü direkt Vice City’ye gitmek şehrin zengin semtlerinde sık rastlayacağınız daha hızlı arabalara kısayoldan erişim sağlamayacak ama isteyene gitmesi bedava. Zaten oyun da ilk Chapter’daki bir görevde Vice City’ye günü birlik götürüp getirerek hem oyuncunun ağzına bir parmak bal çalıyor, hem şehrin zenginliği ile gece hayatını karakterlerimiz için bir arzu objesi haline getiriyor.

Oyunun senaryosuyla alakalı en büyük şikâyetim de Vice City’ye adım adım büyük liglerde oynamaya başlamamız noktasında devreye giriyor. Toplamda beş hikâye bloğundan oluşan oyunda üçüncü Chapter’ın başlaması ve yolumuzun nihayet Vice City’ye düşmesi beraberinde kaçak olma gerilimi uzun bir süre için bitiyor ve hikâye örgüsü gevşiyor. Bir GTA klasiği olan “garip, rengarenk birçok karakter ile tanışma ve bunların bireysel hikayeleri ile ana görev dizisinin alakasız pek çok farklı kola ayrılması” mefhumu Jason ve Lucia’nın başındaki belayı bir kenara iterek oyunu ele geçiriyor. Oyunun en uzun bölümleri zaten Chapter 3 ve 4. Chapter 4’ün sonuna varana kadar baştaki gerilime ve sebebine birkaç atıf dışında dönülmüyor. Buna ek olarak şehre gelmenizle açılan pek çok yan içerikle aktivite konuya olan dikkatinizi iyice dağıttığı için biraz gaz kaçıyor. Ha 5-6 saatlik neredeyse katıksız aksiyondan oluşan beşinci bölüme gelinince oyun tekrar bahisleri artırıyor ve hikâyeyi toparlayıp harika bir şekilde kapatıyor. Ancak senaryonun RDR2’deki kadar sıkı örülmüş olmadığını ve tempoyu o kadar hesaplı bir şekilde alçaltıp yükseltmediğini bilin.

Ha “GTA VI’nın hikâye tarafında RDR2’den açık ve net daha iyi yaptığı hiçbir şey yok mu peki?” derseniz var: oyuncuya hikâyeye yön verme şansı tanımak. Hatırlarsanız RDR2’nini kimi sahneleri ve sonu oyunu “şerefli” mi yoksa “şerefsiz” mi oynadığınıza bağlı olarak değişiyordu. Ancak ben kendi adıma hem merkezi teması hem adı kefaret olan böyle bir oyunda “Low Honor” rotasının biraz da değil bayağı eğreti durduğunu düşünenlerdenim. GTAVI ise farklı sonlara ulaşımı dümdüz şerefli-şerefsiz ayrımına endekslemiyor. Oyunda bu sefer aldığınız sona etki eden üç farklı parametre var. Bunlardan birincisi suçlu profiliniz. Bu istatistik görevler sırasında ve açık dünyada elinizi ne kadar kana buladığınız üzerinden şekilleniyor ve dört farklı seviyesi var. Eğer sivillere bulaşmaz, düşmanları da elden geldiğince dizinden, kolundan vurarak veya bayıltarak etkisiz hale getirirseniz Professional profiline sahip oluyorsunuz. Eğer milleti alnının çatından zımbalaya zımbalaya gider, insan hayatına zerre saygı duymazsanız profiliniz önce Hardened’a, sonra Psycho’ya ve en son da Irredeemable’a düşüyor. Suçlu profiliniz oyunun sonuna etki etmesinin yanı sıra polislerin üzerinize kurşun yağdırmakta ne kadar hevesli olacağını da belirliyor. İkinci parametre para biriktirdiğiniz aile hesabınız. Jason ve Lucia daha önce de söylediğim gibi kenara para atıp bu işlerden sıyrılmak istedikleri için buna özel bir birikim hesabı açıyorlar. Buraya yatırdığınız para çiftimizin geleceğine yaptığınız yatırımı da belirliyor. Oyunun sonuna etki eden son parametre de Jason ve Lucia arasındaki ilişki elbette. Beraber spora gitmek, akşam yemeği yemek veya randevunuz daha fantastik geçsin diye banka soymak ilişkinizi ufak ufak ilerletmek için ideal. Bunun yanında birikim hesabına para attıkça da ilişkiniz gelişiyor.  Bir de son olarak senaryoda ilişki puanı kazandıran veya kaybettiren kimi kısımlar var tabii, atıyorum ara sahnede Jason’a yürüyen biri oldu ve karşılık verir gibi oldunuz Lucia buna doğal olarak bozuluyor veya tam tersi bir sınır çizdiniz hanımdan aferin alıyorsunuz.

Sonlar hikayedeki dönüm noktalarında verilen kararlara göre değil oyunun genelini nasıl oynadığınıza göre değiştiği için sırf elimden geldiği kadar fazla son görmek için spesifik bir mesai harcayamadım. Dolayısıyla da sizi her sonun aynı derecede etkileyici olup olmadığını söyleyemiyorum ama bankadaki parayı ve ilişki düzeyini en tepeye çıkarıp, karakterlerimin suçlu profillerini de Professional’da tutarak aldığım son beni epey tatmin etti. Bir de direkt Rockstar’a sorup öğrendiğimiz üzere oyunda öyle birkaç tanecik son yokmuş. Epey farklı final koymuşlar ki birkaç tanesinin nasıl alındığını da Rockstar’a sorup, aldığım cevaba şaşırarak öğrendim. Uzun lafı kısası, oyuncuya hikâyeye etki etme şansı tanımak konusunda RDR2’nin epey ötesinde. Ha tam olarak ne kadar ötesinde olduğunu insanlar farklı sonları bulup internete yükledikçe hep beraber öğreneceğiz gibi görünüyor :)

Hikâye ile alakalı değil belki ama oyunu bitirince bir hile menüsü açılıyor. Kimilerini zaten direkt aktifleştirebilir oluyorsunuz, kimilerini kullanılabilir kılmak için de oyun içinde spesifik mini görevler yerine getirmeniz gerekiyor. Bilin istedim.

Bas bas paraları GTA’ya, bir daha mı geleceğiz dünyaya?

GTA VI’nın hikayesinin nasıl olacağını bu kadar merak ederken, üzerine merakımı gideren pek çok heyecan verici detaya kendiniz keşfedin diye değinemezken incelemenin ilk sayfalarını atlatmak itiraf etmeliyim ki beni epey zorladı. Ancak tam da rahat bir nefes alırken fark ettim ki oynanış tarafını anlatmak GTAVI özelinde belki daha bile zor. “Neden?” derseniz çünkü ilk defa bir Rockstar oyunu birbiriyle etkileşime giren birçok farklı sistemin bir araya gelerek farklı olasılıklara hayat verdiği bir ihtimaller alanı sunuyor. Elimizdeki her ne kadar bir Breath of the Wild olmasa da gavurun “emergent gameplay” dediği meret, ilk defa bir GTA oyununda varlık gösterebilmiş. Bu da önceki GTA oyunlarında pek anlam atfedemediğimiz kimi şeylerin nihayet önem arz etmesini ve GTAVI’nın hikâye odaklı, gerçekçi bir interaktif tecrübe olmanın ötesinde “bir oyun olarak” daha eğlenceli olmasını sağlıyor.

Burada adını ilk anmak gereken şey de para. Şimdiye kadarki tüm Rockstar oyunlarında ana karakterlerimizin hikayedeki birincil motivasyonlarından biri kaşesini yükselterek daha fazla, daha da fazla para kazanmak olurdu. Kimsenin niyeti buradaki gibi emeklilik için kenara para atıp suç hayatını geride bırakmak değildi. GTAV işin bu kısmını Martin Madrazo’ya borç ödeme mevzusuyla belki biraz farklı yorumladı ama kaideyi bozmadı. Sonra RDR2 geldi, ana senaryo boyunca harcayıp harcayabileceğimizden daha fazla parayı üzerimize fırlatıp buna rağmen Arthur ve Van Der Linde çetesi meteliğe kurşun atıyormuş gibi davranarak para mevhumunu oynanış ve hikâye arasındaki en büyük çelişkilerden biri haline getirdi. Bu oyunların ortak noktaları, paranın görev yaptıkça “al da bununla kendine bir şeyler al” dercesine, harçlık gibi üzerimize atıldığı ve bir yerden sonra onu harcayacak yer bulamadığımız bir şey olmasıydı. Paranın hikâye tarafında bir ağırlığı varsa bile oynanış tarafında olmuyordu.

GTA VI nihayet işin bu kısmını da ciddiye alıyor; tecrübe puanı kazanmak, seviye atlamak, ekipman kasmak benzeri, oyun sektörünün her köşesini yaban otu gibi bürümüş sistemlere yüz vermeden, hicvettiği kapitalizmin ana odağını layığıyla bir karakter gelişim etmeni haline getiriyor. Oyunun genel havası zaten karakterlerinizin saçını başını yaptırmak, üstünü başını düzeltmek konusunda bir motivasyon sunuyor; yeraltı dünyasının basamaklarını tırmandıkça gözünü daha güzel giysilere, daha pahalı arabalara dikiyorsunuz. Giysilere hatırı sayılır bir para gömülebiliyor, araçları zaten çalsanız bile üzerinize kaydettirmek için binlerce dolar ücret ödüyorsunuz. Sonra götürüp bir de modifiye ettiriyorsunuz ki orasına araçları konuşurken geleceğiz… Ev belki alamıyorsunuz ama adınıza daha çok araç kaydettirebilmek için garaj satın alıyorsunuz. Böyle böyle biraz emeklilik fonuna, biraz üste başa araca derken soygunlarla vurgunların yeşerttiği cüzdanınız ufak ufak boşalıyor.

GTA VI’nın paraya yaklaşımında GTA Online’ın etkisinin büyük olduğunu görmek de mümkün; zira GTAV ana senaryosu parayla gayrimenkul satın almak dışında çok da bir şey yapmaya izin vermiyordu. Ben para kasma işini tüm başarımları alabilmek için gerektiğinden ve genelde borsaya yatırım yaparak yapmıştım. Online ise tamamen “vakit nakittir” mantığı ile yürüyen, mangırla oynanışa etkisi olan pek çok ekipman, taşıt ve taşınmaz aldığınız bambaşka bir dünya halindeydi.

GTA VI gerçekçi havasını bozmak istemediğinden olsa gerek oradaki gibi çılgın oyuncaklar barındırmıyor ancak ağız sulandırmayı yine de başarıyor.

Peki parayı nasıl kasıyoruz? Mağazalara, kuyumculara, bankalara gidip elleri yukarı yaparak. Çete depolarını ve uyuşturucu imalathanelerini soyarak. Araç çalıp satarak. Yasadışı sokak yarışlarına girerek. Burada dikkat çekmek gereken nokta çaldığımız şeylerin(arabalar zaten ama mücevher, uyuşturucu ve banknotların da) fiziksel bir hacme sahip olduğu. Cüzdanımızda nakit olarak maksimum 20 bin dolar taşıyabiliyoruz. Çaldıklarımızı da çantaya dolduruyoruz ve bu çantanın bir limiti oluyor. Biri dolunca bir tane daha doldurup üzerimizde iki çanta taşıyabiliyoruz. O da dolunca eldekileri partnerimize vermemiz lazım ki iki çanta daha doldurabilelim. Yani o an hangi karakterle oynuyorsak diğerini de yanımıza çağırıp soyguna beraber çıkmak için önemli bir sebebimiz var.

GTA VI mı diyeyim, yoksa sen mi gerçek ismini açıklamak istersin NFS Most Wanted?

Oyun nakit paraya ve satılabilen mallara bir cisim kazandırdığı için onları kaybetmek de mümkün. E Jason’la Lucia soygundan kaçırdıkları malı sağda solda unutacak yaşa henüz ulaşmadıklarından, buna sebep olabilecek tek şey de polisler oluyor ve size bir şey söyleyeyim mi? GTAVI’daki polisler çok ama çok dişliler. Hatta öyle ki, bu açıdan GTA polisinden çok Need for Speed polislerine benziyorlar.

GTA VI’da işlediğiniz her suçun, bir oyun aradan sonra altıncı yıldızı geri getiren aranma sisteminde yıldız sayısı olarak bir karşılığı ve dolayısıyla başınıza açacağı bela açısından bir öngörülebilirliği var. Sokakta kavgaya karışmak veya arabayla birilerine çarpmak gibi daha hafif suçlar işlediğinizde önce 1, sonra 2 yıldız ile aranıp kolaylıkla izinizi kaybettirebilirken, soygunlara başladığınızda işler değişiyor. Ufak dükkânveya depo soygunlarında aranma seviyesi direkt 2 veya 3 yıldızdan başlarken, büyük bankalara girebilmeye başladığınızda çıkış kapısında direkt 4 yıldız ile karşılanacaksınız. Dört yıldızdayken polisi atlatmayı uzun süre başaramazsanız 5 yıldızı göreceksiniz ve 5 yıldız, gördüğüm kadarıyla polisi atlatabilmek yolunda son umudunuz. Bir kere altı yıldıza çıkarsanız polis sizi haritanın tamamında aramaya başlıyor ve ne yapsanız kurtulamıyorsunuz, en azından ben kurtulamadım; uçarsam ordu savaş uçağıyla takip ediyordu, tekneye atlarsam sahil güvenlik her kumsalda yolumu kesiyordu, karada zaten etrafımda sirenli halay çekiliyordu.

Bunun dışında polislerin yapay zekâsı da sizi yakalamak uğrunda uyguladıkları yöntemler de gelişmiş. Eski oyunlarda, özellikle GTAV’de polis en fazla sapığınız olabiliyordu; onları kaybedememeniz durumunda sadece boşa zaman harcatıyorlardı. Ateş ederek aracınızı bozmaları zaten pek mümkün değildi, o ya da bu sebeple önlerinde durup beklemezseniz de kapınızı açıp sizi tutuklayamıyor veya silahla vurup öldüremiyorlardı. GTAVI’da özellikle spor arabalar silah ateşine ve çarpmalara karşı pek dayanıklı değil. Polisler de tam olarak bu yöntemlere başvuruyor; ateş ederek lastiğinizi patlatıyor veya motorunuzu bozuyorlar. O da yemezse Need for Speed’in adını anma sebebim olan iki şeyi yapıyorlar. Bunlardan birincisi nadiren yakıt ikmali için peşinizden ayrılan helikopterin yönlendirmesiyle sık sık gidiş yönünüze barikat kurmak. İkincisi de Rhino üniteleri ile karşı şeritten gelerek bodoslama aracınıza dalmak. Vice City polisinin size o paraları yedirmeye hiç niyeti yok.

Bu yüzden paracıkları yeme aşamasına gelebilmek için dümdüz gaza basıp takip edenleri dikiz aynasında birer zerreye çevirmek yeterli değil. Yeni aranma sisteminin katmanlarıyla haşır neşir olmanız gerekiyor. Bu katmanlardan ilki yüz tanınması; tıpkı RDR2’deki gibi burada da çeşitli maske ve aksesuarlarla yüzünüzü örtebiliyorsunuz ve şükürler olsun ki oradakinin aksine burada işe yarıyor. Yani bir haltlar yemeden önce en başta yüzünüzü örteceksiniz. Bunun yanında tanıklar polisleri giydiğiniz kıyafetlerden de haberdar edecek, o yüzden soygunu kendi arabalarınızdan biriyle yapıyorsanız bagajda yedek bir kombin bulunduracaksınız veya aynasızların görüş açısından çıkınca bir giyim mağazasına dalıp üst baş alacaksınız. Son olarak arabanızı ve plakanızı da öğrenebiliyorlar, böyle durumlarda bir katlı otoparka girip başka bir araç çalmak en hayırlısı.

Tabii soygun yaparken ne kadar sessiz olduğunuz işinizin ne kadar kolay olacağını belirleyen birinci etmen. Soyacağınız bankaya arka kapıdan girdiniz, korumaları ses çıkarmadan halledip, paraları alıp yine arka kapıdan çıktınız diyelim. Polisin ne eşkalinizden ne de arabanızdan haberi olur, serin serin paraları aklatacağınız aracıya gidersiniz. Kendi arabanızı da riske atmamış olursunuz.

Bu arada GTAV’teki polislerle alakalı bir saçmalığı düzeltmişler. Hatırlarsanız önceki oyunda polisler sadece siz suç işlediğinizde haritada beliriyorlardı; etrafta devriye gezen ekip arabaları asla olmuyordu. Bu oyunda çok sık görmeseniz bile varlar, yolda NPC’lere çevirme falan da yapıyorlar.

Araba, Avrat, Silah

Lisedeyken evde konsol olmadığı için ilk Red Dead Redemption’ı Playstation salonlarında oynayıp bitirmiştim. Oyun boyu aklımdan geçenleri hatırlıyorum. “Şu oyunu keşke saat başı ücret ödeyerek oynamasaydım da sürekli bir yerden bir yere koşa koşa gitmeseydim. Yürüye yürüye gitseydim, NPC’leri izleseydim, atmosferin tadını çıkarsaydım.” Tabii bugün dönüp bakınca o zamanın standart belirleyen oyunlarından biri bile olsa ilk Red Dead Redemption’ın tadını yavaşlayarak çıkarabileceğiniz kadar canlı bir dünyası olmadığını görebiliyorum. Rockstar’ın gerçekten insanı içinde koşmak yerine yürütebilecek kadar yoğun bir atmosfer, canlı bir dünya kurması için üç oyun sonrasını, yani RDR2’yi beklememiz gerekmişti. GTAVI ise bunun üzerine koyulabileceğini aklıma dahi getirmediğim bir şey koyuyor; oyun bana her yolculuğa bir yarış muamelesi yapmak yerine vitesi ikiye takıp gideceğim yere serin serin gitmeyi istetecek kadar keyifli sürüş dinamiklerine ve araç fiziğine sahip.

GTA VI’daki sürüş dinamiklerinin GTA IV ile V arasında bir yerlerde konumlanacağını çok uzun süredir biliyorduk ama oyunu elime geçirince gördüm ki bunu bu şekilde anlatmak işi fazla basite indirgemek oluyor. Zira Rockstar’ın sürüş dinamiklerini oturturken tek odaklandığı şey GTAIV’ün karada tekne gibi sallana sallana giden arabaları ile GTAV’in gerçek boyutlu Hot Wheels oyuncakları arasında bir orta yol bulmak olmamış. Yavaş arabaların bile çıkardıkları seslerle, gaza ve frene verdikleri tepkilerle, ağırlıklarıyla keyif verdiği bir fizik motoru yaratmışlar. GTAVI oynarken aralarda GTA Online’a dönüp para kasmaya devam ediyordum ve Jason’ın oyunun başındaki kamyonetini kullanmak GTA Online’daki en bomba arabadan bile daha zevkliydi. Dahası artık yaptığınız modifikasyonlar da sürüş deneyiminize ciddi oranda etki ediyor. Mesela aracınıza yarış lastiği takarsanız şehir içinde millete makas ata ata gitmek çok kolaylaşıyor ve asfalt üzerindeki kıvraklığınız artıyor. Ancak olur da aynı arabayla toprak yola girerseniz acı çekmeye başlıyorsunuz, çamura saplanırsanız zaten direkt çıkamıyorsunuz. Lastik ve süspansiyon seçenekleriniz aracınızın sınıfına göre de değişiyor; mesela altınızdaki bir Muscle Car’sa Drag lastiği takip kalkış hızını arşa çıkarabiliyorsunuz veya sedansa tekerleri büyütüp süspansiyonu yükseltip bir yerde arazi aracı yapabiliyorsunuz.

Hasar işi ise ikiye ayrılmış. Aracın mobil kalıp kalamayacağını haritanın üzerinden kontrol edebildiğiniz motor hasarı belirliyor. Motor sağlam kaldığı sürece lastik de patlasa, aks da yamulsa, arka bagajı dümdüz edip sedanı hatchback bile yapsanız sürmeye devam edebiliyorsunuz. Ha düz ve hızlı gidip gidemediğiniz, direksiyonun işe yarayıp yaramadığı falan bunlar başka meseleler.

Oyundaki araba ve uçak kullanım mekaniklerini sevdim ancak helikopter kullanımı bir garip. Sanki helikopter değil de yusufçuk uçuruyormuşum gibi hissettirdi.

Arabalarla ilgili en önemli detaylardan biri de öyle artık her yoldan bulduğumuzu garaja atamamamız. Adı araba hırsızlığı olan oyunumuzda araba çalmak 30 sene sonra ilk defa incelikli bir hale gelmiş. En başlarda park halindeki arabaları dağdan inme ayı gibi camlarını kırarak çalıyoruz belki ama Chapter 2’de tamirci Moses’ın “Slim Jim” denen çelik şeridi elimize vermesi ile bu işe özel ilk ekipmanımızı almış oluyoruz. Ancak bu meret de her aracı cebimize koymuyor; ucuz arabaları kapısını “Slim Jim” ile açıp düz kontak yaparak altımıza alabilirken, aynı taktiği yüksek güvenlikli araçlarda kullanamıyoruz. Yüksek güvenlikli pahalı araçların fiziksel anahtarları olmadığı için bunlara konabilmek adına senaryoda yeterli ilerlemeyi sağlayıp Key Cloner programını edinmemiz lazım. Tabii araç güvenliği bundan ibaret değil, bir de iki çeşit takip cihazı var. Standart takip cihazına sahip araçlar park edildiklerine polis tarafından bulunuyorlar, yani bunları getirip evin önündeki park yerine koyarsanız aynasızlara davetiye çıkarmış oluyorsunuz. Gelişmiş takip cihazı barındıranlar ise polisi siz aracı sürerken başınıza musallat ediyor. Bunların içindeyken sadece belli bir hızın üzerine kalarak takip cihazının aktifleşmesini önleyebiliyorsunuz; o hızın altına inip bir süre yavaş giderseniz takip cihazı tekrar ping atıyor.

Araç çeşitliliği GTA Online’den gelecek olanlarımıza az gelebilecek olsa bile eldeki oyun için gayet yeterli. 160 civarı araba, 30 kadar da motosiklet var. Aynı şekilde bu araçların spesifik noktalarda bulunan özel modifiyeli versiyonları var. Benim tek şikâyetim oyundaki Super Car sayısının 9’da kalması oldu, şöyle 15-20 çeşit olsalardı da neşemizi bulsaydık dedim; an itibariyle favori arabalarımın çok çok azı oyunda var.

 

Hatırlarsanız GTAV’deki her karakterimizin kendi kişisel birer aracı vardı, diğer arabalar gelip geçici iken bunlar kalıcıydı ve karakter değiştirdiğimizde ellerinin altında oluyorlardı. Bu oyunda ilk Chapter’dan sonra karakterimizin kişisel aracını biz belirliyoruz; çaldığımız aracı Pay’n’Spray’e götürüp üzerimize kayıt ettiriyoruz ve o andan itibaren telefondaki Scooter Bros uygulamasını kullanarak cüzi bir ücret karşılığında jet hızıyla yanımıza getirtebiliyoruz. Bu durum her tabanvay kaldığımızda araba çalma gerekliliğini ortadan kaldıran, harika bir konfor ve arabalara yaptığımız yatırımları da anlamlı kılıyor.

GTAV’in PS3/Xbox 360 nesline çıkmış bir oyun olmasından kelli, özellikle Texture Streaming tarafında ciddi limitasyonları var. Oyun kaplamaları yeteri kadar hızlı yükleyemediği için arabalar belli hızların üzerine çıkamıyor. Enhanced sürümü ile mevcut nesil konsollara geldiğince bu üst sınır biraz yükseldi belki ama günün sonunda oyundaki en hızlı araç bile saatte 275 kilometre civarı bir maksimum hıza sahip. Yaptığım kısa 1-2 testte gördüğüm üzere GTAVI hala araçları gerçek dünyadaki muadillerinin seviyesine çıkaramamış olsa da yeni oyundaki araçlar daha yüksek hızlara çıkabiliyor.  Her iki oyunda da bulunan Progen Emerus isimli araç 2 mil uzunluğunda düzlüğe çıkıp kronometre tutarak ve nitro kullanmadan test yaptığımda aracın GTAVI versiyonunun aynı mesafeyi (daha kalabalık trafiğe rağmen) %30-35 daha hızlı katettiğini gördüm.

Oyunun çatışma mekanikleri absürt bir nişan yardımı barındıran GTA V’e kıyasla daha tok ve daha zorlayıcı. Bu yüzden oradakinin aksine ateş etmeye devam ettikçe nişangah büyüyor ve isabet oranınız düşüyor. Saatte 200 kilometre hızla giderken arkaya dönüp peşimizdeki sürücüyü alnının çatından vurduğumuz günler epey geride kalmışlar. Birden fazla düşmanı işaretleyip toptan haklama fonksiyonu olmasa bile Dead Eye özelliği Focus adıyla buraya da gelmiş. Elbette GTA V’de Michael’ın karakter becerisi olarak zamanı yavaşlatabiliyorduk ancak bu sefer her iki karakterimiz birden bunu yapabiliyor. Üzerine Focus, vurduğumuzda düşmanı etkisiz hale getirecek noktaları sarı, öldürecek noktaları da kırmızı renkle işaretliyor.

Bunun yanında bir de oyuna gizlilik eklenmiş tabii ki burada da uzun uzadıya anlatacak pek bir şey yok. Modern oyunlarının tamamında olduğu gibi burada da düşman yapay zekası pek parlak değil, ıslık çalınca tıpış tıpış gelip kendilerini haklatıyorlar. Oynanış tarafındaki belki tek hayal kırıklığım bu oldu; Rockstar’ın gizlilik etmenini renklendirecek bir şeyler bulmasını ve farkını ortaya koymasını dilerdim.

Görevlere gelelim. Rockstar’ın görevler konusunda şimdiye kadarki en büyük falsosu sanırım GTAIV’teydi; gerçekçiliği önceleyen tonun görev çeşitliliğini de abluka altına almasına izin vermişlerdi. Niko’nun yeraltı dünyasında yükselişini hikâye için doğru tempoyla verme takıntısı oyunun %20’sinin standart “şuraya git şunu öldür” görevlerinden oluşmasına sebep olmuştu. Bu hatadan GTAV’te dönüldü ve şimdi GTAVI bunun üzerine görevleri ortalamada daha uzun ve hikâye içeriği açısından daha etli yaparak kat çıkıyor. Tekil görevlerin birden fazla aşamaya ayrıldığını ve sizi birden fazla mekâna götürdüğünü sıklıkla görüyorsunuz. Aradaki farkı sayı vererek vurgulamak gerekirse GTAIV’te 88 görev, GTAV’de ise 69 görev vardı. Her ikisi de otuzar saat süren oyunlardı. GTAVI’da ise 96 görev var ve duyduğuma göre oyun dümdüz ana senaryodan yardırırsanız 50 saat civarı sürüyormuş. Tabii ben hem yan görevleri yaptım hem para kastım hem de oyunu bitirdim derken ilk turumu tam da yönetmen Rob Nelson’ın söylediği sürede, yani 80 saatte tamamladım. Bu arada dedikodular doğru; 80 saatimin 80 dakikası Credits ekranına gitti.

Görevlerin kendileri nasıl derseniz, harikalar diyeceğim elbette. Normal şartlarda birbirine fazlasıyla benzeyebilecek görevleri oyunun barındırdığı mekanik, sistem ve bilimum ince detayla birbirinden ayrıştırma konusunda Rockstar zaten usta. Chapter kapatan görevlerdeki ve final bloğundaki kaos da sizi sinematik aksiyona doyuracak, garantisi bizzat benim.

Bu arada Rockstar, RDR2 dönemi oyunculardan en çok azar işittiği konuda kendini geliştirmeye gitmiş ve pek çok görevde oyuncuya serbestlik tanımış. Oyun daha ilk görevde Donnie’yi kurtarmaya giderken bizden gizliliğe başvurmamızı istiyor ancak silahımızı çekip çatışma başlatırsak görev başarısız olmuyor. Elbette takip sahneleri gibi tek bir şekilde oynayabildiğimiz an çok ama bunlar bir kenara oyunun en başta tavsiye ettiği oyun stilinin dışına çıkarsak anında “görev başarısız” uyarısı ile karşılanmıyoruz. Ben oyun boyunca ölmek dışı sebeplerden sadece 2-3 kere başarısız oldum diye hatırlıyorum ve bu hep yanımda korumam gereken bir NPC olduğu ve arkadaş gidip kendini öldürttüğü(ah salak Andres ah) için oldu.

Oyunla alakalı beni en çok üzen şeylerden bir tanesi GTAIV: Ballad of Gay Tony ile gelen madalya sisteminin kalkması oldu. Bu aslında tek başına bir problem değil; görevler artık daha serbest yapıda tasarlandığı için oyunculara onları tamamlamanın “en iyi” yollarını dikte etmek istememiş olabilirler. Ancak bunun götürüsü artık menüden istediğimiz görevi seçip tekrar oynayamamak olmuş ve emin olun bu oyunda tekrar tekrar oynamak isteyeceğiniz pek çok görev var. Bu kadar uzun bir oyunda “favori anını tekrar tecrübe etmek istiyorsan oyunu baştan oyna” çekmek Rockstar’a yakışmamış.

Ana görevleri konuşup yan görevleri atlamak da olmaz elbette ki GTAVI’nın bu konuda da farklı yaptığı şeyler var. Mesela artık “kel alaka insanlarla yaşadığımız kel alaka olaylar” olarak tanımlayabileceğimiz “Strangers and Freaks” görevleri haritada işaretlenmiyor. Bunun yerine senaryoda tanıştığımız kimi karakterlerin ana senaryoyla bağları koptuktan sonra yardımımızı istedikleri kendi kişisel hikayeleri işaretleniyor. Hazine avcısı abi “işaretlediğim yerlerde sualtı keşfine çık da bulduklarını satalım” diyor, Lucia’nın kankası girdiği tarikatla başını belaya sokuyor, Brian’ın bizi tanıştırdığı kaçakçı abi altımıza uçak verip hava yoluyla mal taşıtıyor vesaire. Bunların bazıları ara sahneleri ve farklı aşamalarıyla iyi kurgulanmış el emeği görevlerken bazıları da “işi hallet parayı al” basitliğindeler. Geriye dönüp baktığımda bu “ana” yan görevler arasında spesifik olarak keyif aldığım bir tane aklıma gelmiyor, o yüzden çok özel olduklarını söyleyemem.

“Strangers and Freaks” görevleri ile dünyada rastgele karşınıza çıkan olaylar arasındaki çizgi ise iyiden iyiye silikleşmiş çünkü artık hepsi birer karşılaşma olarak başlıyor ve arabayla gidiyorsanız kendilerini kaçırmak çok kolay. Aslında GTAVI RDR2’deki zamanı yavaşlatıp etraftaki bakılası şeyleri arayüze işaretleme olayını(Eagle Eye) aynen alıp Focus Mode adıyla kendine yamamış ve FM bu tip rastgele karşılaşmaları gösteriyor. Ancak bunu yaparken göreve evrilecek olanlar ile 3 dakikada bitecek olanlar arasında bir ayrım yapmıyor. Siz de o an başka bir şeyle uğraşıyorsanız(soygundan gelen ganimetleri aracıya götürmek gibi) işi gücü bırakıp “belki görev çıkar” diye bakmak istemeyebiliyorsunuz. RDR2’yi PC’de %100’lerken 200 saate yakın oynadığım için konsoldaki ilk turumda görmediğim sürüyle şeyle karşılaşmıştım. O yüzden rastgele içerik tarafında bu oyunun da sadece yüzeyini kazıyabildiğimi düşünüyorum. Ancak burada problem ettiğim şey, gerçekten iyi olan bazılarını da kaçırdığıma emin olmam. RDR2’de konsolda kaçırıp PC’de gördüğüm şeyler başlı başına görevlere evrilen şeyler değildi, görevi olan her şey haritada işaretliydi. Bir başka problemim de rastgele tetiklendikleri için herhangi bir sebeple görevi batırırsanız tekrar deneyememek. Mesela bir seferinde arabayı kenara çektim, telefondan bir şeyler bakıyorum. Kafayı telefondan kaldırdığım noktada arabamın arka kapısından bir adam girip kafama silah dayadı. Dedi ki “şimdi söylediklerimi harfiyen yapacaksın, başlangıç olarak gazı kökle kırmızı ışıkta geç bakalım.” Denileni yapıp gazı kökledim, ancak Vice City trafiği kalabalık olduğu için bu eylemim kaza yapmamla sonuçlandı. Kaza yapınca eleman kafayı çarpıp arabanın içinde öldü ve görev oracıkta sonlandı. Günlerdir meraktan kuduruyorum acaba o mevzu nereye varacaktı diye ama tekrar denememin bir yolu yok…

Telefon konuşma ve mesajlaşmaları çok uzun zamandır serinin alametifarikalarından ancak ana karakterlerimizin bir çift olmasından da kelli bu oyunda daha bir organik kullanılmışlar. Bir görevde başınıza çok acayip şeyler gelirse karakteriniz ötekine mesaj atıp durumu anlatıyor ve aralarında kısa bir “günün nasıl geçti?” diyaloğu geçiyor. Ana görevde karakterlerimizin her ikisini ilgilendiren bir gelişme olursa ama sadece biri buna tanık olduysa diğerine haber veriyor falan. Bu konuşmalar ikiliyi serbest dolaşım sırasında bir araya getirdiğinizde de aynen devam ediyor. Oyun o kadar o kadar fazla anı alakalı diyaloglarda bezemiş ki şaşar kalırsınız.

Oyunun dünyasının canlılığına dair çok uzun yorum yapmayacağım çünkü NPC sayısının ve çeşidinin ne kadar arttığı ilk fragmandan bu yana en çok konuşulan şey oldu. Fragmanlarda gördüklerimiz hiç abartı değil, bu kadarını doğrulayabilirim; plaja gidip epey göz gezdirdim ve resmen birbirinin aynısı NPC göremedim. Oyunun bu cephede ulaştığı çeşitlilik seviyesi absürt. Ayrıca karakterlerin verdikleri tepkiler de çok değişken, aracı kaldırımda üzerine sürdünüz diye gelip kaportayı tekmeleyeni mi ararsınız, ışık yeşile dönünce ilerlemediniz diye bekleyip bekleyip arkadan geçireni mi… Sadece muhabbet eden iki karakterin dibine girip konuştuklarına kulak misafiri bile olsanız fark edilip tepki alıyorsunuz. Rockstar sonraki oyununda bu konuda daha neyi geliştirebilir bilemediğim bir noktaya varmış GTA VI ile.

RAGE Against the R.A.G.E. Engine

Son olarak grafiklere ve sanat tasarımına gelelim ki git git bitmeyen bu tünelin sonundaki ışık bana nihayet görünsün. Öncelikle oyuna başlarken sahip olduğum bir önyargıyı anlatmam gerekli. Rockstar oyunlarının grafikleri muhteşemdir muhteşem olmasına ama gerçekçi görseller kovaladıklarından renk paleti bir kenara sanat tasarımında çok aman aman bir şeyler ortaya çıkarmazlar. E biz de TGA jürisinde olduğumuz için tam oyun elimize geçtiği aralar adaylıkları konuşuyorduk ve ben GTA VI’ya başlarken, yukarıda anlattığım sebepten ötürü bu sene oynadığım onca oya gibi işlenmiş oyun arasında sanat tasarımı kategorisinde ona adaylık vermeyi beklemiyordum. Ancak işler beklediğim gibi yürümedi; oyun Chapter 3’e gelip hem şehrin birbirinden farklı mahalleleriyle hem de rengarenk karakterleriyle tanışmaya başladığımda bu konuda fena dibimi düşürdü. Vice City’ye ilk ayak bastığımda abartısız iki saat boyunca sadece şehri dolaştım. Farklı semtlere gittim, turistik yerleri gördüm, rengarenk bina cephelerine çizilmiş duvar resimlerine göz gezdirdim… Yani aslında yukarıda sadece ana karakterlerimize sirayet etmiş gibi anlattığım güzellik, oyunun geneline hâkim. GTA VI, bugüne dek gördüğümüz Rockstar oyunları arasında, nicel grafik kalitesinden bağımsız olarak estetik zevkime en çok hitap edeni ve tekrar söylüyorum, ben bu kadarını beklemiyordum.

Grafik kalitesine ve performansa gelecek olursak, oyun ışıklandırmalarıyla, model ve doku kalitesiyle, renk paletiyle tek bir nokta dışında şimdiye kadar bir oyunda görüp göreceğiniz en etkileyici grafiklere sahip. O kalan tek nokta da Anti-Aliasing. RDR2’nin yağlı boya tablosu gibi bulanık gözükmesini sağlayan Temporal Anti Aliasing burada da işleri az buz karıştırmıyor. TAA’nın getirdiği bulanıklık özellikle hareket halindeyken kötüleşen bir şey, bu yüzden durağan yakın çekim sahnelerde çok ofansif olmaz ve bu yumuşak görüntüyü bir tasarım tercihi olarak görebilmenize imkân tanırken, kamera uzaklaşıp mikro detay arttıkça ve hareketiniz hızlandıkça modelleri bulamaca dönüştürmeye başlıyor. Ancak bunun yarattığı problemin büyüklüğü biraz da ekranda ne olduğuna bağlı; şehir içindeyken çok sorun edilecek bir durum yok ama ormana girdiğinizde ince detay çok olduğu için bitki örtüsünün içinden geçiliyor. Oyun standart PS5’te 1440p’den 4K’ya Upscale ediliyor ve bu hali bulanık ancak PS5 Pro’da PSSR bulunduğu ve PSSR’ın kendi TAA implementasyonu Rockstar’ınkinden daha iyi olduğu için o tarafta çok daha berrak görseller sunuluyor. O yüzden PS5 Pro sahipleri 60 FPS modu yok diye üzülmesinler, PSSR’ın sağladığı avantaj bu oyunda epey fazla.

Performans Pro’da iyi sabit olsa bile düz PS5’te inişli çıkışlı. Oyun herhangi bir Dynamic Resolution teknolojisi kullanmadığı için efekt yoğunluğu yüksek sahnelerde (ki bu oyunda çevrede bolca hasar verilebilir nesne bulunuyor) çözünürlük düşürerek grafik işlemcisini rahatlatmıyor. Bu da ortalık çok fena karışınca kare oranında düşüşler olmasına imkân tanıyor burası böyle. Ancak ben oyunu oynadığım 2020’den kalma kalın kasa PS5’te beklediğimden daha ciddi düşüşlerle karşılaştım ve bunu Rockstar’a ilettiğimde kendi testlerinde bu kadarıyla karşılaşmadıklarını söylediler. Bu söylediklerine de inanıyorum çünkü oyun herkesin konsolunda bu kadar ciddi düşüşler oluyor olsa bu oyun bir erteleme daha alırdı.
Oyunun ses mühendisliği ve müzikleri inanılmaz. Justice tarafından bestelenen OST albümünün bu yıla damgasını vuracağı kesin ve TGA’da en iyi müzik ödülünü kapmama şansını da sıfır görüyorum.

GTA VI, Rockstar’ın yıllar sonra ilk defa oyuncuları bu kadar dinleyerek geliştirdiğini hissedeceğiniz bir başyapıt olmuş. Çehresi ve karakterleri daha genç, daha dinamik, anlatısı için kullandığı ton ve anlatmayı tercih ettiği şeyler ile daha olgun, bir oyun olarak ulaşmayı hedefleyip başardığı seviye ile de daha eğlenceli bir tecrübe sunuyor. Beklentiyi layığıyla karşılayan bir yapım olmasının da yanında, “Rockstar bunun üzerine daha ne koyabilir?” diye sordurtuyor oynarken.

Elbette GTA VII veya RDR3 daha da iyi ışıklandırmalara, daha da fazla NPC’ye, daha yüksek bir çizim mesafesine sahip olabilir. Ancak GTAVI’nın yarattığı dünyayı anlamlı bir şekilde evrimleştirecek bir oyunu ben an itibariyle hayal edemiyorum, umarım Rockstar edebiliyordur.

SON KARAR

Bir yanda dramayla eğlenceyi nüanslı bir şekilde birbirine karıştıran, öteki yanda "Rockstar'ın başarmak isteyip de hala başaramadığı daha ne kaldı?" dedirten bir şaheser.

Grand Theft Auto VI
Başyapıt
10.0
Artılar
  • Araç sürüş dinamikleri inanılmaz keyifli
  • Açık dünya simülasyonunda arşa çıkılmış
  • Müzikler İ-NA-NIL-MAZ!
  • GTA V’in laçkalığı daha ciddi bir tonla dizginlenmiş
  • RDR2’nin yapabildiği ve yapamadığı şeylerden alınan dersler GTA’ya güzel uyarlanmış
  • Jason ve Lucia’nın kimyası ve performansları harika
Eksiler
  • Senaryo Chapter 3 ve 4 itibariyle biraz dağılıyor ve finale kadar toplamıyor
  • Beğendiğimiz görevleri menüden seçip tekrar oynayamıyoruz
YORUMLAR
DrunkenMaster
18 Kasım 2026 14:58

Muhtemelen okuduğum açık ara en iyi inceleme ya. Kafada ne soru işareti kaldı ne bir şey. PC'ye çıkmasını manyak gibi bekleyeceğiz artık.

Parolamı Unuttum