Doom scrolling günümüzün vebalarından biri. Hepimiz bir yerlere kaydırmayı, kısa form videolar izlemeyi çok seviyoruz. Kiminin zehri YouTube Shorts, kiminin Instagram Reels. Fakat bu pandemiyi başlatan mecra, TikTok olmuştu.
TikTok'un bu kadar kullanılmasının ana sebeplerinden birinin de algoritması olduğu kesin. Oldukça bağımlılık yaratan bir altyapıya sahip olan TikTok, uzun bir aradan sonra Avrupa Birliği'nin de dikkatini çekmiş (sanırım TikTok izlemeyi yeni bırakmışlar).
5 Şubat tarihli bültene göre AB Komisyonu, TikTok için bir inceleme başlatmış durumda. İncelemenin detayları dikkat çekici.
Komisyonun ifadelerine göre TikTok, bağımlılık yapan algoritması nedeniyle AB'nin "Digital Services Act" yani Dijital Servis Yasası'nı ihlal ediyor. Komisyon, TikTok'un bu özelliklerini reşit olmayan veya savunmasız bireyler de dahil olmak üzere kullanıcılarının fiziksel ve ruhsal sağlığını nasıl etkilediğini "umursamadığını" öne sürmüş.
Belgede çok daha çarpıcı ifadeler var. Örneğin Komisyon, sürekli izleyicileri "ödüllendiren" tasarımların kaydırmaya devam etmeyi tetiklediğini ve kullanıcıların bu aşamada "beynini kapatıp otomatik pilot moduna geçtiğini" öne sürmüş.
Üşenmedim, Dijital Servis Yasası'na yakından baktım. Ve evet, Komisyon'un altını çizdiği şeyler gerçekten doğru olabilir. Maddeler arasında dikkat çeken iki detay var. Bunlardan ilki algoritma kontrolü. AB'deki tüm uygulamalar standart profilleme algoritmalarının yanı sıra "profilleme dışı" seçenekler de sunmak zorunda. Buna bağlı olarak profillemeye dayalı reklam yasağı da mevcut.
Tabii ki TikTok'tan bu açıklama ile ilgili hızlı bir cevap gelmiş. Sözcülerden gelen açıklamada bu bulgular "kesinlikle yanlış" ve "platformun tamamen dayanaksız bir tasviri" olarak nitelendirilmiş.
Eğer AB Komisyonu TikTok hakkında bir ceza uygulamak isterse bu sadece para cezası olacak. AB, ancak en "olağanüstü" durumlarda platform kapatma cezası veriyor.
Çok doğru, çağın vebası. Amaçsız bir şekilde videoları kaydırıp kaydırıp duruyoruz. Keşke internet icat olmasaydı. İlk icat edildiği, ilk yaygınlaşmaya başladığı sıralarda heyecan verici bir şeydi internet. Şimdiyse beyinlerin erimesinden başka bir şeye hizmet etmiyor gibi.