REPLACED - İnceleme

Oyun dünyasında en üzücü olan sizce hangisi? Yıllardır beklediğiniz bir oyunun, ümit ettiğiniz kadar iyi çıkmaması mı? Yoksa potansiyeline ulaşamayan bir oyunu oynamak mı? Replaced’in güzel yanı bu sorulara cevap verme ihtiyacını ortadan kaldırıyor olması. Çünkü aynı anda ikisini de yapabilen bir oyun olmuş... Peki bu Replaced’in kötü bir oyun olduğu anlamına mı geliyor?

Yapay Zekâ DOMİNASYONU!

Replaced, 80’li yılların alternatif bir Amerika’sında kurgulanmış. İnsanların arasındaki sınıf ayrımı artık uçurum seviyelerine gelmiş, birçok insanın ümidi kalmamış. “Artık” ismi verilmiş olan fakirler, şehir duvarlarının dışında kendilerine bir yaşam alanı kurmuş. Her yer harabe hale gelmiş bu bölgede, haliyle insanların içinde bir zengin nefreti dolmuş. Tabii bu Artık’ların büyük kısmının, zamanında o şehirde yaşayan insanlar olduğunu da atlamamak lazım...

Böyle bir distopyanın içerisinde ise ana karakterimiz Warren Marsh, bütün insanlığa yardım edecek olan bir yapay zekâ geliştirmekle uğraşıyor. R.E.A.C.H. adını verdiği bu YZ modeli, yaşayan bütün insanların bir veri tabanını elinde tutuyor. Amacıysa insanların biyolojik uyumluluğunu göz önünde bulundurarak organ nakli konusunda yardımcı olması. Tabii bunun haricinde “makine öğrenme” yeteneğine de sahip kendisi. Yani etrafında olup bitenler hakkında yorum yapabilen ve her zaman haklı çıkan bir makine diyebiliriz.

Warren Marsh, yine bir gün Reach’i geliştirmek için mesaiye kalmıştır. Bedeni artık fazla çalışmaktan bitkin düşmüş olduğundan dolayı Reach kendisini uyarmaya başlamıştır. “İşime karışma!” tarzında bir serzenişle Warren, işini yapmaya devam etmiştir. Fakat bir yerden sonra aşırı ısınmadan dolayı laboratuvarda bir patlama gerçekleşmiştir. Patlama esnasında yaratıcısını kurtarmak için Reach, son anda Warren’ın beyninin içine girmiştir. Zihin olarak baygın olsa dahi Reach sayesinde beden hareket edebilmeye başlamıştır.

Destek için polislere gitmeye çalışan Reach, beklenmedik bir sürprizle karşılaşır. Tesiste olan herkesi infaz etmeye başlayan polisler gözüne bizi de kestirir. Şokla birlikte anında kaçmaya başlayan Reach bütün bu olanlara anlam veremez. Çünkü kendi küçük araştırma dünyasına polisleri her zaman iyi adam olarak görmüştür. Kafasındaki tabuları yıkılmaya başlayan Reach, bu kadar kaçış sonrası duvarın ötesine düşer ve Artık’ların arasına girer. Dışlanmış bu insanların ne olduğunu bilse dahi Reach, sadece bir laboratuvar ortamında geliştiği için bilgisine rağmen 3 yaşında bir çocuktan farklı değildir. Kendisini aralarına kabul eden bu insanlarla birlikte aslında duyguların ve zorlukların, dayatılmış bilgilerden daha net olduğunu öğrenecektir.

Replaced aslında anlayacağınız üzere klasik bir hikâyeyi konu alıyor. Yapay zekânın insanlarla konuştukça duygu sahibi olması, dışlanmış insanların kendi halinde takılması ama aralarındaki genç ve asi birinin baş kaldırma isteği tarzı klişelerle dolu. Hatta karakter arketipleri dahi tamamen bu klişelere dahil. Fakat her zaman dediğim gibi klişe demek kötü demek değildir. Hatta deneyimlediğimiz birçok senaryo zaten bunlarla doludur. Önemli olan yazım kalitesidir. Bence Replaced bu konuda güzel bir iş çıkarmayı başarmış. Diyaloglar sayesinde karakterlere bağ kurmanız epey bir kolaylaşmış.

Asıl şovun olduğu yerse kesinlikle sunum. 2.5D görselliğe sahip olan Replaced, beklediğimin çok üstünde bir sinematik sunuma yer veriyor. Daha önce hiçbir platform oyununda görmediğim sinematik sahnelerle karşılaştım. Hele kamera açılarıyla falan bir sunum yapıyorlar, hâlâ düşündükçe ağzım açık kalıyor. 360 derece dönen kamerayı, böyle bir oyunda nasıl yaptınız? Çok büyük tebrik etmek lazım yapımcı ekibi.

Ben intikamım, Ben Batm... Pardon ben Reach’im!

Replaced oynanış tarafındaysa Batman Arkham serisinden aşina olduğumuz yakın dövüş sistemini kendine baz almış. Düşmanın kafasında beliren uyarının rengine bağlı olarak karşı saldırı veya kaçma hareketi yapmanız gerekiyor. Sarıyken reaksiyon verdiğiniz zaman aynı Batman gibi karşı saldırı yaparken, kırmızıyken yapmanız gereken kaçma oluyor. Bu ikisinin haricindeyse ateşli silahlarla uzaktan saldıranların mermisini onlara geri sektirebiliyorsunuz. “Soulslike” zehri olmayan, mis gibi bir dövüş sistemi yani. Keşke daha çok oyun bu sisteme geri dönse...

Maalesef her şey güllük gülistanlık değil. Batman oyunlarında her ne kadar 100 kiloluk kaslı bir adamı yönetiyor olsak bile, sistem gayet akıcı işlerdi. Balerin gibi bir hareketle birlikte uzaktaki bir adamın saldırısını bloke edebilirdik. Replaced ise bu sistemi maalesef çok kütük şekilde işlemiş. Mesela düşman size bir adım değil de üç adım uzaktaysa karşı saldırı yapamıyorsunuz. Sudan çıkmış balık gibi olduğu yerde kalıyorsunuz tuşa basınca. Bu da kaos içerisindeki akıcılığı tamamen öldürüyor. Artık gerçekçi animasyonlardan kopmamak istedikleri için mi böyle yaptılar bilemiyorum.

Düşman çeşitliliği de her şeyi tamamlaması aşağı yukarı 14-15 saat süren bir oyun yeterli değil. Normal, kalkanlı, silahlı, titan ve ninja (son ikisinin ismini ben koydum :P) olmak üzere toplam beş düşman var. Çoğu zaman kalkanlının ve silahlının, normal düşmanın ekipmanlısı olduğunu da düşünürsek gerçekten çok az. Özellikle oyunun son saatlerinde göze gerçekten çok batıyor.

Reach’in kullandığı silahsa biyolojik kilitli bir cihaz. Hem cop hem de tabanca olarak kullanılabilen bu silah, düşmana her bir vuruşu çok güzel hissettiriyor. Oyun içerisinde geliştikçe bu silahın özellikleri, dövüşleri tatlı bir şekilde çeşitlendiriyor. Bunun haricindeyse yine ufak tefek yetenekler elde ediyorsunuz. Her ne kadar gayet yeterli olsalar bile akıcılıktan uzak sisteminden dolayı çok da bir manaları olmuyor.

Replaced’in asıl sıkıntısı dövüş sistemi değil bu arada. Her ne kadar hantal olsa bile yarı yarıya bir oranda keyif alıyorsunuz. Fakat o platform sekansları... Şimdi sevgili Goyunlar, oyunun en başından beri sinematik bir oyun olduğundan bahsediyorum. Böyle bir senaryoda bekleyeceğiniz durum, yağ gibi akan, duvardan duvara çok rahat zıpladığınız, kısaca akıp gideceğiniz mekaniklerdir. Bu ister gerçekçi animasyonlara sahip bir oyunda isterse de başka bir şeyde olsun, böyle olmalıdır. Ama burada çoğu zaman “piksel mükemmelliğinde” bir zıplama yapmanız gerekiyor. Hadi bu yine sıkıntı değil çünkü alışması o kadar zor değil. Platform tarafında çok fazla ölüm tuzağı var yahu. Bakın SİNEMATİK AKSİYON oyununda, akıcılığı engelleyen tuzaklar kullanmışlar. Gerçekten anlam veremiyorum yapılan tercihlere...

Peki oynanış tarafında hiç mi güzel bir şey yok? Şahsen tam olarak oynanışa girmese dahi ben yan görevleri sevdim. Oyunun genel olarak akışı şu şekilde işliyor: Özel tasarlanmış bir bölüm sonrasında Artık’ların bölgesine geri dönüyorsunuz. Buradaki alanda insanlarla konuşabilir ve onlara yardım edebilirsiniz. Arcade makineleri bozulmuş bir kız çocuğuna yardım etmek, şirket ajanı bulmak, bir köpeği takip etmek ve daha nice keyifli mini hikâyeler var. Bunların yazımları çok tatlı olmuş. İçlerinde beğenmediğim bir tane bile yan görev olmadı.

Oyunlar sanat mıdır?

Bu soruya cevap verecek kişi kesinlikle ben değilim. Fakat fikir belirtebileceğim bir konu var: Replaced gerçekten bir sanat eseri gibi gözüküyor. Bırakın uzun zamanı, genel olarak bu kadar muazzam gözüken bir 2D piksel sanatlı başka oyun hatırlamıyorum. Zenginlerin şehrine girdiğiniz zaman oluşturulmuş harika bir atmosfer var. Işık oyunlarını falan çok iyi yapmışlar. Sadece burası da değil, lağımlar bile göze hoş geliyor. Zaten bu oyunun yıllardır beklenmesinin en büyük sebeplerinden birisi görselliğiydi. Tek kelimeyle muazzam.

Görselliğin yanı sıra işitsel tarafta da çok güzel seçimler yapılmış. Klasik vurma efektlerinden bahsetmiyorum yanlış anlaşılmasın. Oyunun çoook iyi bir müzik albümü var. İşe gidip gelirken serviste uyumayı seven biri olarak söylüyorum, güzel iş yapıyor. Hem YouTube hem de Spotify üzerinde 20 şarkılık albüm var. Oyunu oynamasanız dahi müziklerine şans vermenizi şiddetle tavsiye ediyorum.

Oyun olmayı unutmak...

Genele baktığımız zaman Replaced, klişe olsa bile iyi kalemi sayesinde keyif verici hikâyeye sahip bir oyun olmuş. Görselliği konusunda bir şey demeye gerek yok. Sanat eserini aratmayan görüntüler var orada. Fakat oyunu oyun yapan kısımlar, anca bu kadar sıkıcı şekilde işlenebilirdi. Yanlış bilmiyorsam (ki niye yanlış bilesin zaten Google’dan bakabilirsin yazarken... Evet kendi kendime konuşuyorum sevgiler) oyunun yapımcısı olan Sad Cat Studios’un daha ilk oyunu. Yıllar süren geliştirme süreci göz önüne alındığında, eğer maliyet tarafında bir sorun yaşamaz ve makul bir maddi dönüş alabilirlerse, ekibin sıradaki projeleri için büyük ümitlerim var.